Những Nghệ Sĩ Mang Sứ Mệnh

Làm thế nào mà một chàng trai trẻ ở Trung Quốc – người có cha đã mất vì bị tra tấn còn mẹ thì bị tống giam – lại có thể đặt chân đến New York và kể lại câu chuyện của gia đình mình trên sân khấu?

Đây là câu chuyện đầy cảm hứng về sự ra đời của Shen Yun, về những con người phi thường này, cũng như về những thử thách mà cho đến nay họ vẫn phải vượt qua.

Câu chuyện bắt đầu ở Trung Quốc vào những năm 1990. Khi đó đất nước này vừa thoát khỏi nhiều thập niên chìm đắm trong những chiến dịch chính trị đầy bạo lực – trong đó có Cách mạng Văn hóa và vụ thảm sát tại Quảng trường Thiên An Môn. Người dân Trung Quốc đã quá chán ngán Đảng Cộng sản, hệ tư tưởng của Đảng, cũng như những tổn thất đau thương về nhân mạng mà cái đảng này gây ra.

Cũng vào thời điểm đó, xuất hiện một hiện tượng tự phát lan tỏa rộng rãi trong quần chúng – được gọi là "cơn sốt khí công". Trong suốt thập niên 70 và 80, mỗi buổi sáng tại khắp Trung Quốc, hàng triệu người đến công viên tập những động tác khoan thai để cải thiện sức khỏe và tìm sự bình an trong tâm hồn.

Vào năm 1992, ông Lý Hồng Chí – người từ thành phố Trường Xuân ở vùng Đông Bắc – đã giới thiệu một môn tu luyện cổ xưa chưa từng được công khai truyền dạy: Pháp Luân Công (Falun Gong).

Hoàn toàn miễn phí và đem lại hiệu quả to lớn, Pháp Luân Công (còn gọi là Pháp Luân Đại Pháp) đã nhanh chóng lan rộng toàn Trung Quốc. Mọi giai tầng xã hội – từ công nhân nhà máy, giới trí thức, cho đến quan chức chính phủ – đều theo tập và yêu thích môn này. Không chỉ đem lại lợi ích về sức khỏe, Pháp Luân Công còn lấp đầy khoảng trống tâm linh của họ – môn này dạy mọi người sống theo nguyên lý “Chân, Thiện, Nhẫn”, buông bỏ những tâm ý không lành mạnh và trở thành người tốt, lương thiện. Đến cuối thập niên 90, chính phủ Trung Quốc ước tính có khoảng từ 70 đến 100 triệu người tập Pháp Luân Công tại nước này.

Sự phát triển nhanh chóng của Pháp Luân Công đã khiến một số quan chức cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) lo ngại, đặc biệt là Tổng Bí thư Giang Trạch Dân. Họ đã tiến hành một cuộc dò xét bí mật nhằm tìm bằng chứng để cấm Pháp Luân Công nhưng không thu được kết quả gì. Bất chấp điều đó và bất chấp sự phản đối của nhiều lãnh đạo các cấp khác, Giang Trạch Dân đã ra lệnh cấm Pháp Luân Công vào năm 1999, bỗng chốc đã biến 100 triệu người dân thành kẻ thù của nhà nước.

Chiến dịch tuyên truyền và bạo lực diễn ra sau đó đã trở thành một trong những vấn đề nhân quyền lớn nhất của thế kỷ 21. Hàng triệu người đã bị tống giam vào nhà tù, trại lao động cưỡng bức, và các trung tâm tẩy não mang danh "cải tạo". Hàng ngàn người được xác nhận đã bị tra tấn đến chết – bằng các hình thức như cấm ngủ trường kỳ, đánh đập khi hai tay bị treo lên, và bị chích bằng dùi cui điện. Có lẽ hành vi tàn bạo nhất – đã được ghi chép lại với nhiều bằng chứng xác thực – chính là việc cưỡng bức mổ lấy nội tạng (organ harvesting) từ người còn sống.

Khi ĐCSTQ phát động cuộc đàn áp vào ngày 20 tháng 7 năm 1999, làn sóng tấn công bạo lực này đã gây chấn động toàn cầu. Nhiều người Hoa ở hải ngoại tập Pháp Luân Công, và số người không phải người Hoa cũng theo tập ngày càng nhiều. Họ bàng hoàng trước những hành động tàn bạo bất ngờ diễn ra tại Trung Quốc và không kịp chuẩn bị để đối phó với những luận điệu tuyên truyền mà ĐCSTQ phát tán trên toàn thế giới.

Nhưng rồi họ nhanh chóng tìm ra cách khiến cộng đồng chú ý quốc tế đến những gì đang diễn ra tại Trung Quốc. Họ tổ chức những cuộc ngồi biểu tình, mít tinh, thắp nến cầu nguyện và diễn hành. Đồng thời họ phát tài liệu giải thích, thu thập chữ ký kiến ​​nghị chấm dứt bức hại, và trực tiếp đến vận động tại các cơ quan ở Washington, Ottawa, và Geneva. Một số người lập ra trang web và công ty truyền thông, trong khi những người khác giúp người dân tại Trung Quốc vượt qua phong tỏa Internet. Nhiều người hàng đêm còn gọi điện thoại đến những cai ngục ở nhà tù Trung Quốc để giải thích sự thật.

Trong số các học viên Pháp Luân Công ở bên ngoài Trung Quốc có những nghệ sĩ xuất sắc – gồm các nghệ sĩ múa chuyên nghiệp, họa sĩ, và nhạc sĩ tài năng. Họ mong muốn sử dụng tài nghệ của mình để góp phần chấm dứt cuộc bức hại. Đồng thời, họ cũng muốn cho thế giới thấy vẻ đẹp, những truyền thuyết, và các truyền thống tinh thần của Trung Quốc thời kỳ trước khi chủ nghĩa cộng sản xuất hiện.

Vào năm 2006, họ đã tập hợp tại vùng đồi núi trập trùng thuộc Thung lũng Hudson ở New York và lập ra Shen Yun dưới sự dẫn dắt của Giám đốc Nghệ thuật D.F.

Buổi biểu diễn đã thành công vang dội. Ngay trong mùa diễn đầu tiên, Shen Yun đã lưu diễn khắp thế giới và nhận được sự tán dương nồng nhiệt tại bốn châu lục. Khán giả cho biết họ cảm thấy được truyền cảm hứng từ vẻ đẹp và những câu chuyện trên sân khấu, cũng như khi chứng kiến sự hồi sinh của ​​những truyền thống cổ xưa.

Tuy nhiên, câu chuyện về cuộc đàn áp tại Trung Quốc luôn khắc sâu trong tâm trí các nghệ sĩ. Bản thân nhiều nghệ sĩ cũng đào thoát khỏi sự đàn áp đó.

Khi Câu Chuyện Mang Tính Cá Nhân

Những nghệ sĩ này – vốn mang trong mình những ký ức đau thương cùng nỗi niềm thôi thúc mãnh liệt muốn giải cứu người thân ở Trung Quốc – đã tìm cách chuyển hóa tất cả nỗi đau ấy thành thứ nghệ thuật tuyệt đẹp làm lay động lòng người.

Khi chứng kiến ​​nụ cười và niềm hạnh phúc chân thật của các nghệ sĩ trong lúc biểu diễn, khán giả khó có thể hình dung được những gì mà người nghệ sĩ múa chính như Ellie Rao (ảnh trên) đã trải qua. Năm cô mới 4 tuổi, công an đã ập vào nhà và bắt cha cô đi chỉ vì đức tin của ông. Cô đứng bên cửa sổ, dõi theo cảnh cha bị đưa đi. Cô không bao giờ gặp lại ông nữa – ông đã bị tra tấn đến chết. 

Năm 9 tuổi, cô cùng mẹ trốn sang Thái Lan và sau đó được tị nạn tại Hoa Kỳ.

Nghệ sĩ múa chính Hungwei Sun, người nổi tiếng với các vai diễn chiến binh anh dũng, đã lớn lên trong cảnh thiếu vắng mẹ. Khi anh còn nhỏ, mẹ anh đã bị giam giữ suốt bảy năm vì tập luyện Pháp Luân Công. Hungwei được gửi đến sống cùng người thân ở Đài Loan. Đến khi mẹ anh thoát khỏi Trung Quốc và đoàn tụ với con trai, hai mẹ con đã xa nhau đến 12 năm. Họ tự thấy mình là những người may mắn.

Một cuộc khảo sát gần đây tại công ty cho thấy có gần 100 nghệ sĩ biểu diễn của Shen Yun đã bị cuộc bức hại ảnh hưởng trực tiếp. Một số người từng bị tống giam. Những người khác mất người thân do bị tra tấn. Một số người vẫn còn thân nhân đang trong lao tù.

Đó là lý do vì sao câu chuyện về Pháp Luân Công là một phần trong mỗi buổi biểu diễn của Shen Yun. Mỗi chương trình gồm khoảng 20 tiết mục múa và âm nhạc khác nhau, trong đó có một số tiết mục tái hiện câu chuyện có thật về các học viên Pháp Luân Công – về cuộc bức hại mà họ đã phải gánh chịu cũng như lòng dũng cảm trong cuộc kháng nghị ôn hòa của họ. Shen Yun được các học viên Pháp Luân Công thành lập ngay trong bối cảnh họ phải đối mặt với cuộc bức hại tàn khốc. Shen Yun was started by Falun Gong practitioners in the face of horrible persecution. Câu chuyện này không chỉ gắn bó sâu sắc với mỗi nghệ sĩ biểu diễn mà còn là trọng tâm sứ mệnh của đoàn nghệ thuật này.

Điều này khiến Bắc Kinh vô cùng lo sợ. Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã bỏ ra vô số nguồn lực để tuyên truyền với thế giới rằng không hề có sự đàn áp nào, thế nhưng Shen Yun lại đưa vấn đề này lên sân khấu tại những nhà hát danh giá bậc nhất toàn cầu. Không chỉ vậy, các nghệ sĩ biểu diễn Shen Yun lại chính là những học viên Pháp Luân Công – nhóm người mà ĐCSTQ từng quyết tâm xóa sổ.

Hơn nữa, Bắc Kinh nhận thấy Shen Yun đang làm sống lại nền văn hóa truyền thống Trung Hoa, làm vô hiệu gần tám thập niên nỗ lực triệt tiêu nền văn hóa này một cách có hệ thống của ĐCSTQ.

Qua việc tái hiện hình ảnh Trung Quốc thời kỳ trước khi có chủ nghĩa cộng sản, Shen Yun đã đem lại niềm hy vọng cho biết bao người – cả người Trung Quốc lẫn người dân các nước khác – giúp họ hình dung một đất nước Trung Hoa không còn bóng dáng chủ nghĩa cộng sản.

Mang Sự đàn áp ra nước ngoài

Không chỉ cấm Shen Yun biểu diễn tại Trung Quốc, ĐCSTQ còn sử dụng nhiều thủ đoạn khác nhau để ngăn chặn đoàn nghệ thuật này biểu diễn khắp thế giới.

Ban đầu, Bắc Kinh đã cử nhiều đoàn nghệ thuật khác nhau đi biểu diễn nhằm cạnh tranh với Shen Yun. Khi biện pháp này thất bại, họ chuyển sang dùng áp lực ngoại giao để tìm cách hủy bỏ các buổi diễn của Shen Yun.

Đại sứ quán và lãnh sự quán Trung Quốc khắp thế giới đã gửi thư, gọi điện thoại, và trực tiếp đến những rạp nơi Shen Yun sẽ ​​biểu diễn để gây áp lực, ép buộc phải hủy bỏ chương trình. Họ đưa ra những lời đe dọa ngầm về hậu quả kinh tế, đồng thời hứa hẹn sẽ đưa những đoàn nghệ thuật từ Trung Quốc sang biểu diễn. Tuy nhiên, những chiêu trò này hiếm khi đạt được kết quả.

Trong nhiều năm, các tờ báo như Wall Street Journal, Washington Post, London Telegraph, và nhiều tờ báo khác đã đăng các phụ trang có trả tiền từ *China Daily* – cơ quan ngôn luận chính thức bằng tiếng Anh của ĐCSTQ – với tên gọi "China Watch". Các phụ trang này sử dụng cùng kiểu trình bày và phong cách của tờ báo chính, khiến người đọc khó phân biệt được chúng với quảng cáo thông thường. Tuy nhiên, nội dung bên trong lại có những bài với tiêu đề như gọi Shen Yun là "Một sự phỉ báng núp bóng nghệ thuật". 

ĐCSTQ đã sách nhiễu và bắt giữ những người thân hiện vẫn còn ở Trung Quốc của nhiều nghệ sĩ.

Đã nhiều lần, lốp xe buýt và xe tải của đoàn Shen Yun bị rạch theo cách có thể nổ tung khi đang chạy ở tốc độ cao. Các vết rạch được thực hiện ở bánh xe trước, để khiến tài xế mất kiểm soát tay lái. Những vết rạch này đã được phát hiện lúc kiểm tra xe trước khi khởi hành.

ĐCSTQ đã cử gián điệp đến để phá hoại đoàn nghệ thuật, nhưng kết cục là những kẻ này bị FBI bắt giữ và phải ngồi tù.

Sau khi tất cả âm mưu đó đều thất bại, ĐCSTQ cùng các thế lực tay sai đã chuyển sang sử dụng chiêu trò tung tin sai lệch, kiện tụng, và đe dọa.

Bắt đầu từ năm 2024, các rạp hát nơi Shen Yun sắp ​​biểu diễn đã nhận được email đe dọa xả súng hàng loạt, hoặc rằng bom đã được gài tại rạp hát và sẽ bị kích nổ nếu Shen Yun được phép biểu diễn. Mặc dù cho đến nay đã ghi nhận hơn 200 email như vậy, và tất cả đều đã được báo cáo cho cảnh sát cũng như FBI để điều tra, nhưng chưa có trường hợp nào là mối đe dọa thực sự. Tất cả đều là tin giả.

Những người gửi email đã sử dụng VPN khiến việc truy vết gặp nhiều khó khăn, nhưng cuối cùng, một đội đặc nhiệm của cảnh sát Đài Loan đã lần ra dấu vết dẫn về Tây An (Trung Quốc) và Viện Nghiên cứu Huawei. 

Gần đây nhất, ĐCSTQ đã đẩy mạnh chiến dịch tung tin sai lệch nhằm ngăn chặn Shen Yun biểu diễn. Những tài liệu bị rò rỉ từ Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc đã phơi bày chi tiết chiến lược sử dụng mạng xã hội và các phương tiện truyền thông chính để dẫn dắt dư luận phản đối Shen Yun và Pháp Luân Công.

Quả thực, một số thủ đoạn đã xuất hiện ngay sau đó – những tài khoản mạng xã hội chuyên công kích Shen Yun; các tài khoản giả mạo nghệ sĩ Shen Yun; những người có ảnh hưởng nói Hoa ngữ trên mạng liên tục đăng các video bôi nhọ Shen Yun; cùng các tài khoản tự động (bot) khuếch đại những nội dung tiêu cực này.

Đáng tiếc thay, một số luận điệu vốn bắt nguồn từ Bắc Kinh này đã thực sự len lỏi vào các đề tài bàn luận. (Tìm hiểu thêm: 9 điều mà một số bản tin truyền thông hiểu sai về Shen Yun)

Thế nhưng, cho dù từng chịu đựng sự đàn áp tại Trung Quốc và hiện phải đối mặt với sự trấn áp xuyên quốc gia tại nơi sinh sống ở Mỹ quốc, các nghệ sĩ Shen Yun vẫn kiên định hơn bao giờ hết.

Khi còn là một cậu bé 3 tuổi ở Trung Quốc, nghệ sĩ múa Louis Liu đã được đưa đến thăm người dì Gao Rongrong tại bệnh viện. Là một phụ nữ ngoài 30 đầy sức sống, bà bị sa thải khỏi trường nghệ thuật vì tập Pháp Luân Công và sau đó bị đưa vào trại lao động cưỡng bức. Tại đây, cai ngục đã tra tấn bà suốt bảy tiếng liên tục, dùng dùi cui điện chích vào mặt bà. Với công an canh gác ngay cạnh giường bệnh, với đôi má bị cháy sạm và biến dạng, bà nhìn Louis bằng ánh mắt dịu dàng khiến cậu chẳng bao giờ quên được. Một năm sau, bà qua đời vì những vết thương đó.

"Khi biểu diễn những tiết mục tái hiện thực trạng Trung Quốc ngày nay," cậu chia sẻ, "đó là cơ hội để tôi cất lên tiếng nói thay cho những người đang bị bức hại tại Trung Quốc, cũng như thay cho dì của tôi."

Vào ngày 3 tháng 2 năm 2025, Louis đang chuẩn bị biểu diễn trước gần 3,000 khán giả tại Dijon, Pháp, thì nhân viên tại địa phương nhận được email với nội dung: “Tôi đã đặt nhiều quả bom trong rạp hát. Nếu không muốn nhà hát bị san phẳng thành đống đổ nát, hãy hủy buổi biểu diễn Shen Yun ngay lập tức.”

Chỉ hơn một tiếng trước khi chương trình bắt đầu, tất cả mọi người trong rạp, bao gồm cả Louis, đã được sơ tán. Sau khi cảnh sát kiểm soát kỹ lưỡng, họ được phép quay lại để nhanh chóng chuẩn bị cho buổi diễn. Khán giả đã phải chờ đợi trong tiết trời giá lạnh suốt 40 phút, nhưng như có thể thấy trong bức ảnh trên, gần như không một ai bỏ về.

Mang lại nguồn động viên to lớn cho các nghệ sĩ biểu diễn là sự ủng hộ của khán giả khắp thế giới, cũng như khi chứng kiến ​​những nhân viên rạp hát sát cánh cùng họ.

Khi Nancy Zhang – người dẫn chương trình của Shen Yun – đã trang điểm, mặc trang phục biểu diễn và chuẩn bị bước lên sân khấu tại Toronto thì chuông báo động vang lên. Mọi người trong rạp hát buộc phải sơ tán do có lời đe dọa đánh bom. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử của Shen Yun, một email đe dọa đã khiến một buổi biểu diễn bị hủy bỏ.

Đối với Nancy, sự việc này ngay lập tức gợi lại ký ức về thời thơ ấu của cô tại Trung Quốc. Khi đó cô mới 8 tuổi, đang đứng bên ngoài chờ người nhà đến đón sau giờ học như thường lệ. Nhưng không ai đến đón cô cả. Cả cha và mẹ cô đều đã bị bắt giữ trong ngày hôm đó vì là học viên Pháp Luân Công. Cha cô bị đưa đến một trung tâm tẩy não, còn mẹ cô bị kết án tù ba năm. 

“Cuộc bức hại đã tàn phá gia đình tôi,” cô chia sẻ tại Toronto. “Ngày nay, chúng ta đang sống trong một xã hội tự do và dân chủ. Vấn đề không chỉ liên quan đến Shen Yun. Nó còn liên quan đến việc liệu một chính quyền nước ngoài có thể chi phối người dân Canada được phép xem gì, được kể những câu chuyện gì, và được lắng nghe những tiếng nói nào hay không.” 

Các buổi biểu diễn bị hủy bỏ đã được sắp lại lịch trình, và Shen Yun đã trở lại Toronto hai tháng sau đó.

Các nghệ sĩ của Shen Yun vẫn luôn kiên cường, bất khuất – đúng như tên của một bộ phim tài liệu mới về đoàn nghệ thuật này.

Năm ngoái, họ đã tham gia diễn hành qua Chinatown ở thành phố New York để ghi dấu ngày 20 tháng 7, ngày mà cuộc đàn áp bắt đầu diễn ra.

Suốt 27 năm qua, các học viên Pháp Luân Công đã phải đối mặt với những lời đe dọa, bôi nhọ, vu khống, và nhiều người đã chịu tổn thương nặng nề. Tuy nhiên, bất chấp tất cả, họ vẫn tiếp tục kiên trì tiến bước với niềm tin rằng thiện lương cuối cùng sẽ chiến thắng.